WTW rendement in de winter: hoeveel bespaart warmteterugwinning?
· Leestijd: 8 minuten
De winter is het seizoen waarin uw WTW-unit het meest oplevert. Het temperatuurverschil tussen binnen (20°C) en buiten (0 tot -10°C) is het grootst, en daarmee ook de hoeveelheid warmte die de unit terugwint. Maar hoe presteert een WTW in de praktijk bij vriestemperaturen? En hoeveel bespaart u werkelijk op stookkosten?
Hoe werkt warmteterugwinning?
Een WTW-unit (warmteterugwinunit) gebruikt een warmtewisselaar om warmte uit de afgevoerde binnenlucht over te dragen aan de koude buitenlucht die binnenkomt. De twee luchtstromen kruisen elkaar in de wisselaar zonder te mengen — er wordt alleen warmte overgedragen, geen lucht.
Bij een buitentemperatuur van 0°C en een binnentemperatuur van 20°C bedraagt het temperatuurverschil 20 graden. Een WTW-unit met 90% rendement verwarmt de inkomende lucht van 0°C naar 18°C. Uw cv-ketel hoeft slechts de resterende 2 graden bij te verwarmen.
Rendement bij verschillende buitentemperaturen
| Buitentemp. | Binnentemp. | WTW 85% | WTW 90% | WTW 95% |
|---|---|---|---|---|
| 5°C | 20°C | 17,8°C | 18,5°C | 19,3°C |
| 0°C | 20°C | 17,0°C | 18,0°C | 19,0°C |
| -5°C | 20°C | 16,3°C | 17,5°C | 18,8°C |
| -10°C | 20°C | 15,5°C | 17,0°C | 18,5°C |
Zelfs bij -10°C blaast een goede WTW-unit lucht van 17–18,5°C uw woning in. Zonder WTW zou die lucht -10°C zijn — een verschil van bijna 28 graden dat anders volledig door uw verwarmingssysteem overbrugd moet worden.
Vorstbeveiliging: wanneer treedt het in werking?
Bij buitentemperaturen onder -3 tot -5°C kan de warmtewisselaar bevriezen. Het condenswater in de wisselaar vriest vast en blokkeert de luchtdoorvoer. WTW-units hebben daarom een vorstbeveiligingsmechanisme:
Methode 1: toevoer tijdelijk stoppen
De unit stopt de toevoerventilator tijdelijk (5–15 minuten). De warme afvoerlucht ontdooit de wisselaar. Nadeel: tijdens de ontdooicyclus komt er geen verse lucht binnen.
Methode 2: voorverwarmingselement
Een elektrisch verwarmingselement verwarmt de buitenlucht tot boven het vriespunt voordat deze de wisselaar bereikt. Nadeel: kost 200–500 W extra stroom tijdens koude periodes.
Methode 3: grondwarmtewisselaar
De buitenlucht wordt eerst door een ondergrondse buis geleid (10–20 meter, 1,5 meter diep) waar de bodem de lucht voorverwarmt tot 2–5°C. Nadeel: hoge installatiekosten (€1.500–€3.000), alleen bij nieuwbouw praktisch.
Effect van vorstbeveiliging op rendement
Tijdens vorstbeveiligingscycli daalt het effectieve rendement van de WTW-unit met 5–15%. In een gemiddelde Nederlandse winter (30–40 vorstdagen) is het totale effect op de jaarbesparing echter beperkt: 3–5% verlies. De overgrote meerderheid van de stookdagen (november–maart) heeft temperaturen boven 0°C, waarbij de WTW optimaal presteert.
Besparing berekend: per maand en per seizoen
| Maand | Gem. buitentemp. | Besparing gas (m³) | Besparing (euro) |
|---|---|---|---|
| Oktober | 10°C | 15 – 25 | €20 – €35 |
| November | 6°C | 30 – 45 | €40 – €60 |
| December | 3°C | 40 – 60 | €55 – €85 |
| Januari | 2°C | 45 – 65 | €60 – €90 |
| Februari | 2°C | 40 – 60 | €55 – €85 |
| Maart | 5°C | 30 – 45 | €40 – €60 |
| Totaal stookseizoen | 200 – 300 m³ | €270 – €415 |
Gebaseerd op een tussenwoning van 120 m² met systeem D (rendement 90%) en een gasprijs van €1,40/m³. Bij een hoger rendement of een grotere woning is de besparing navenant groter. Vergelijk dit met de kosten in ons ventilatie kosten overzicht.
WTW versus systeem C in de winter
| Kenmerk | Systeem C | Systeem D met WTW |
|---|---|---|
| Toevoerlucht bij 0°C buiten | 0°C (via roosters) | 18°C (via WTW) |
| Tochtklachten | Veel (koude lucht via roosters) | Geen (voorverwarmde lucht) |
| Stookkosten ventilatie/jaar | €400 – €700 | €80 – €150 |
| CO2-niveau slaapkamer (nacht) | 1.200 – 2.000 ppm | 550 – 800 ppm |
| Filtering buitenlucht | Geen | F7 (pollen, fijnstof) |
Het verschil in comfort is in de winter het meest merkbaar. Met systeem C stroomt koude buitenlucht direct via de gevelroosters naar binnen — veel bewoners sluiten daarom de roosters, met alle gevolgen voor de luchtkwaliteit. Lees hierover bij luchtkwaliteit slaapkamer.
Tips voor optimaal winterrendement
- Vervang de filters voor het stookseizoen begint (september/oktober)
- Controleer of de bypass gesloten is (alleen open in de zomer)
- Houd de temperatuur in huis stabiel — grote schommelingen belasten de WTW
- Combineer WTW met goede isolatie voor maximale besparing
- Laat de unit jaarlijks onderhouden voor het stookseizoen
Meer over WTW
Welke unit presteert het best? Lees onze vergelijking van Brink, Zehnder en Itho.
Wanneer filters vervangen? Bekijk WTW filters en onderhoud.
Terugverdientijd berekenen? Lees terugverdientijd per systeem.