Hoe werkt vraaggestuurde ventilatie?
Het principe is eenvoudig: sensoren meten continu de CO2-concentratie en relatieve luchtvochtigheid per ruimte. Op basis van die metingen stuurt een regelunit de ventielen aan:
- Lege ruimte (CO2 < 600 ppm): ventiel staat op minimum — net genoeg om de lucht vers te houden
- Normale bezetting (CO2 600–1.000 ppm): ventiel staat op midden — standaard luchtverversing
- Volle bezetting of koken (CO2 > 1.000 ppm of RV > 70%): ventiel staat volledig open — maximale afvoer
Vraaggestuurd kan worden toegepast op zowel systeem C als systeem D. De combinatie met systeem D en WTW is het meest effectief: u bespaart op zowel ventilatiekosten als verwarmingskosten.
CO2-niveaus en sensorwaarden
| CO2-niveau (ppm) | Kwaliteitsoordeel | Actie van het systeem |
|---|---|---|
| < 500 | Uitstekend | Minimumstand |
| 500 – 800 | Goed | Laag tot midden |
| 800 – 1.200 | Matig | Midden tot hoog |
| 1.200 – 1.500 | Onvoldoende | Maximale ventilatie |
| > 1.500 | Slecht | Alarmstand + melding |
Deze drempels volgen de CO2-grenswaarde van 1.200 ppm die het RIVM hanteert: onder 800 ppm goed, boven 1.200 ppm te hoog. Een CO2-gestuurd systeem houdt uw woning automatisch onder die grens.
De meeste vraaggestuurde systemen sturen ook op relatieve luchtvochtigheid. In de badkamer schakelt het systeem automatisch naar maximaal zodra de RV boven 70% komt — sneller dan u zelf de periodeknop zou indrukken. Dit voorkomt schimmelvorming effectief.
Energiebesparing vergeleken
| Systeemtype | Gemiddeld stroomverbruik/jaar | Warmteverlies ventilatie/jaar |
|---|---|---|
| Systeem C (niet-vraaggestuurd) | €50 – €90 | €400 – €700 |
| Systeem C (vraaggestuurd) | €35 – €65 | €250 – €450 |
| Systeem D (niet-vraaggestuurd) | €70 – €120 | €80 – €150 |
| Systeem D (vraaggestuurd) | €50 – €85 | €50 – €100 |
Besparing in de praktijk
Een gezin van vier personen dat overdag niet thuis is, bespaart met vraaggestuurde ventilatie 25–40% op het energieverbruik van de ventilatie. Over een heel jaar is dat €100 tot €250, afhankelijk van het basissysteem. De sensoren kosten per stuk €80 tot €200 — bij 4 sensoren is de investering in 2 tot 3 jaar terugverdiend. Bekijk de volledige berekening in ons terugverdientijd-artikel.
Typen sensoren
CO2-sensoren (NDIR-technologie)
De meest betrouwbare CO2-sensoren gebruiken NDIR-technologie (Non-Dispersive Infrared). Ze meten de CO2-concentratie op basis van infraroodlichtabsorptie. Levensduur: 10–15 jaar zonder kalibratie. Kosten: €100 tot €200 per sensor.
Vochtsensoren (capacitief)
Meten de relatieve luchtvochtigheid. Essentieel voor badkamer en keuken, waar vocht het primaire probleem is. Kosten: €50 tot €100 per sensor. Vaak geïntegreerd in de afzuigventielen.
Gecombineerde sensoren
Moderne sensoren meten CO2, vocht en soms ook VOC (vluchtige organische stoffen) in één behuizing. Merken als Itho Daalderop en Orcon leveren ventielen met ingebouwde sensoren. Kosten: €120 tot €250 per ventiel/sensor.
Kosten van CO2-gestuurde (vraaggestuurde) ventilatie
| Onderdeel | Kosten (incl. btw) |
|---|---|
| CO2-sensor per ruimte | €100 – €200 |
| Vraaggestuurd ventiel per ruimte | €120 – €250 |
| Regelunit (centraal) | €200 – €400 |
| Upgrade systeem C naar vraaggestuurd | €800 – €1.800 |
| Upgrade systeem D naar vraaggestuurd | €600 – €1.500 |
| Compleet vraaggestuurd systeem D (nieuwbouw) | €5.000 – €8.500 |
Voordelen van vraaggestuurde ventilatie
- Automatisch optimale luchtkwaliteit per ruimte
- 25–40% energiebesparing op ventilatie
- Voorkomt over-ventilatie in lege ruimtes
- Voorkomt onder-ventilatie in bezette ruimtes
- Minder geluidsoverlast (systeem draait vaak op lagere stand)
- Langere levensduur van filters en motoren
Nadelen en aandachtspunten
- Hogere aanschafkosten door sensoren
- Sensoren moeten af en toe worden gecontroleerd op drift
- Complexer systeem — installatie vereist vakkennis
- Bij slechte plaatsing van sensoren werkt het systeem niet optimaal
Vraaggestuurde ventilatie is bijzonder effectief in combinatie met goede isolatie. Een goed geïsoleerde woning is luchtdicht — dan is gecontroleerde, intelligente ventilatie geen luxe maar een noodzaak.
Meer lezen over ventilatie
Wilt u CO2 zelf monitoren? Lees CO2 meten in huis: wanneer te hoog en wat doet u eraan.
Benieuwd naar de totale kosten? Bekijk ons ventilatie kosten overzicht 2026.
Combineert u ventilatie met renovatie? Lees ventilatie bij renovatie.
Meer hulp nodig?
Het Paraat Netwerk helpt u verder met onafhankelijke analyses — zonder verkooppraatjes of commissies.
